Koşul operatörleri: if, '?'

Bazı durumlarda koşula göre farklı eylemler yapmak isteyebilirsiniz.

"?" operatörü veya if cümlesi bu koÅŸulları kontrol etmenizi saÄŸlar.

“if” cümlesi

“if” cümlesi koÅŸulu alır ve kontrol eder sonucunda true ise kodu çalıştırır.

Örneğin:

let yil = prompt('ECMAScript-2015 standarları hangi yıl yayınlanmıştır?', '');

if (yil == 2015) alert( 'Evet doÄŸru!' );

Yukarıdaki örnekte “if” basit bir eÅŸitliÄŸi kontrol eder yil == 2015, fakat bu kontrol elbette daha karmaşık olabilir.

Eğer birden fazla komut çalıştırmak isterseniz bunu süslü parantez içinde yapabilirsiniz.

if (yil == 2015) {
  alert( "Evet doÄŸru!" );
  alert( "Bravo!" );
}

Her if kullandığınızda süslü parantez kullanmanız okunurluÄŸu artıracaktır. Tek satır bile yazsanız süslü parantez içinde yazmanız önerilir.

Boolean dönüştürme

if(...) cümlesi parantez içine yazdığımız ifadeyi çalıştırır ve bunu sonucu boolean tipinde dönderir.

Tip Dönüşümleri bölümünü hatırlarsanız:

• 0, boÅŸ karakter "", null, undefined ve NaN false olarak döndürülür. Bunlara falsy yani yanlış deÄŸerler de diyebiliriz.
• DiÄŸer deÄŸerler ise true olur ve bunlara truthy veya doÄŸru deÄŸerler de denebilir. ( Not: Bunların tam karşılıklarını bulamadım )

Örneğin aşağıdaki kod satırı hiçbir zaman çalışmayacaktır:

if (0) { // 0 false döndürür
  ...
}

… Aşağıdaki ise her zaman çalışacaktır:

if (1) { // 1 her zaman true döndürür
  ...
}

Ayrıca şart yazmadan önce de kodun değerlendirmesi yapılabilir.

let sonuc = (year == 2015); // eşitlik doğru yanlış değerlendirmesi yapmaya yarar.

if (sonuc) {
  ...
}

“else” cümlesi

if cümlesi opsiyonel olarak “else” bloÄŸu da içerebilir. Bu eÄŸer if parantezi içerisinde yazdığımız kod yanlış ise çalışır.

Örneğin:

let yil = prompt('ECMAScript-2015 standarları hangi yıl yayınlanmıştır?', '');

if (yil == 2015) {
  alert( 'DoÄŸru!' );
} else {
  alert( 'Nasıl bu kadar yanlış yapabiliyorsun!' ); // 2015 dışındaki her değerde burası çalışır.
}

Birden fazla koşul: “else if”

Bazı durumlarda birden fazla durumu kontrol etmeniz gerekebilir. Bu durumlarda else if cümlesi kullanabilirsiniz.

Örneğin:

let yil = prompt('ECMAScript-2015 standarları hangi yıl yayınlanmıştır?', '');

if (yil < 2015) {
  alert( 'daha sonra...' );
} else if (yil > 2015) {
  alert( 'daha önce' );
} else {
  alert( 'Kesinlikle!' );
}

Yukarıdaki kodda önce yil < 2015 kontrolü yapılır. EÄŸer bu deÄŸerlendirme yanlış ise bir sonraki koÅŸula geçilir. EÄŸer year > 2015 doÄŸru ise bu koÅŸul içindeki alarm fonksiyonu çalışır. DiÄŸer hallerde son alert fonksiyonu çalışır.

Sonuncusunda bir tane daha else if bloÄŸu olabilirdi: else if ( yil == 2015 )

Üçlü operatör ‘?’

Bazen alert yerine bir deÄŸiÅŸkene deÄŸer atamak isteyebilirsiniz.

Örneğin:

let girisIzni;
let yas = prompt('Kaç yaşındasın?', '');

if (yas > 18) {
  girisIzni = true;
} else {
  girisIzni = false;
}

alert(girisIzni);

“üçlü” veya “soru işareti” operatörü yukarıdaki işlemi daha kolay yapmanızı sağlar.

Operatör "?" iÅŸareti ile ifade edilir. Resmi tanımda “üçlü” kullanılmasının sebebi üç tane operanddan oluÅŸmasından dolayıdır. Aslında JavaScript dilinde 3 tane operandı olan baÅŸka bir operatör yoktur.

Yazımı şu şekildedir:

let sonuc = koÅŸul ? deger1 : deger2

koÅŸul deÄŸerlendirildikten sonra eÄŸer doÄŸru döner ise deger1 yanlış döner ise deger2 sonuç deÄŸiÅŸkenine atanır.

Örneğin:

let girisIzni = (yas > 18) ? true : false;

Aslında yas > 18 etrafındaki parantezleri de kaldırabiliriz. Çünkü soru iÅŸareti > göre daha düşük önceliÄŸe sahiptir. yas > 18 ? true : false ÅŸeklinde yazılsa da sonuç deÄŸiÅŸmeyecektir.

// the comparison operator "age > 18" executes first anyway
// (no need to wrap it into parentheses)
let girisIzni = yas > 18 ? true : false;

… Fakat yine de parantez kullanmanız önerilir. Bu okunabilirliği artırmaktadır.

// the same
let girisIzni = yas > 18;

Çoklu ‘?’

Birden fazla "?" iÅŸareti kullanarak birden fazla koÅŸula göre deÄŸer döndürme iÅŸlemini saÄŸlayabilirsiniz.

ÖrneğiN:

let yas = prompt('yaÅŸ?', 18);

let mesaj = (yas < 3) ? 'Ne tatlı şeysin sen öyle!' :
  (yas < 18) ? 'Merhaba!' :
  (yas < 100) ? 'Merhaba efendim!' :
  'Ne garip bir yaşın var!';

alert( mesaj );

İlk başta neyin ne olduğunu anlamak zaman alabilir. Fakat daha yakından bakınca sıra ile değerin kontrol edildiğini görebilirsiniz.

1. Ä°lk soru iÅŸareti yas < 3 kontrolünü yapar.
2. EÄŸer doÄŸru ise Ne tatlı şeysin sen öyle! döndürür. DiÄŸer türlü sonraki ":"e gider ve yas < 18 kontrolünü yapar.
3. EÄŸer doÄŸru ise Merhaba döndürür. DiÄŸer türlü sonraki ":"e gider ve yas < 100 kontrolünü yapar.
4. EÄŸer doÄŸru ise Merhaba efendim döndürür. DiÄŸer türlü sonraki ":"e gider ve 'Ne garip bir yaÅŸ' döner.

aynı if..else mantığı gibi

if (yas < 3) {
  mesaj = 'Ne tatlı şeysin sen öyle!';
} else if (yas < 18) {
  mesaj = 'Merhaba!';
} else if (yas < 100) {
  mesaj = 'Merhaba efendim!';
} else {
  mesaj = 'Ne garip bir yaşın var!';
}

Geleneksel olmayan olmayan ‘?’ kontrolü

Bazı durumlarda '?' if in yerine kullanılabilir:

let firma = prompt('JavaScript hangi firma tarafından yaratılmıştır?', '');

(firma == 'Netscape') ?
   alert('Doğru!') : alert('Yanlış.');

KoÅŸula göre firma =='Netscape', soru iÅŸaretinden sonra birinci bölüm veya ikinci bölüm çalışır.

Sonucu bir değere atanmamıştır. Amaç duruma göre doğrudan kodu çalıştırmak.

Soru işaretinin bu amaç doğrultusunda kullanılması önerilmez.

Yazımı if yazımından daha kısa olsa bile daha az okunabilir durumdadır. AÅŸağıda if ile yazımını görmektesiniz.

let firma = prompt('JavaScript hangi firma tarafından yaratılmıştır?', '');

if (firma == 'Netscape') {
  alert('DoÄŸru!');
} else {
  alert('Yanlış.');
}

Okurken kodu dikey olarak okuruz. Bundan dolayı yazımın bir kaç satıra dağıtılması okumayı uzun satırlara göre daha kolay hale getirir.

'?' iÅŸaretinin ideal kullanımı sadece o ya da bu sorusudur. Daha uzun bir cümle için if kullanmalısınız.