Yorumlar

Kod yapısı bölümünden de bildiÄŸiniz üzre, yorumlar tek satır // olabileceÄŸi gibi birden çok satır da olabilir /* .. */. Genelde yorum satırları kodun nasıl ve niçin çalıştığını anlatmak için kullanılır.

İlk görüşte yorum yapmanın gereklilik olduğu aşikardır. Fakat programlama yeni başlayanlar bunu ilk önce genelde yanlış anlamaktadırlar.

Kötü Yorum

Programlamaya yeni başlayanlar yorumları genelde “kodda ne oluyor”'u anlatmak için kullanırlar. Örneğin:

// Bu kodu bunu ÅŸunu yapacak  vs. vs.
// ...vs. vs. vs.
aşırı;
karmaşık;
kod;

Fakat iyi kod aslında kendi kendini açıklayan koddur. Yorum satırlarının olabildiğince az olması beklenir. Gerçekten, kod yorum satırı olmadan da kolayca anlaşılabilir olmalı.

Bunun için harika bir kural var: “Eğer bir kod yorum yapmayı gerektirecek kadar karmaşıksa, kodu tekrar yazmanızda yarar var”

Çözüm: Fonksiyonları dışarıya atın.

Bazen kod parçalarını fonksiyonlarla değiştirmek yarar sağlar, örneğin:

function asalSayilariGoster(n) {
  sonrakiAsal:
  for (let i = 2; i < n; i++) {

    // i asal mı kontrol et
    for (let j = 2; j < i; j++) {
      if (i % j == 0) continue sonrakiAsal;
    }

    alert(i);
  }
}

Daha iyisi bu fonksiyonun dışına asalMi diye ayri bir fonksiyon yazmak:

function asalSayilariGoster(n) {

  for (let i = 2; i < n; i++) {
    if (!asalMi(i)) continue;

    alert(i);
  }
}

function asalMi(n) {
  for (let i = 2; i < n; i++) {
    if (n % i == 0) return false;
  }

  return true;
}

Böylece kodu daha kolay bir şekilde anlayabilirsiniz. Fonksiyonun kendisi aslında yorum oldu. Bu tür fonksiyonlara kendi kendini açıklayan fonksiyon denir.

Çözüm: yeni fonksiyon yaz

Eğer aşağıdaki gibi uzun bir kod sayfanız varsa:

// here we add whiskey
for(let i = 0; i < 10; i++) {
  let damla = ayranDoldur();
  kokla(damla);
  ekle(damla, bardak);
}

// here we add juice
for(let t = 0; t < 3; t++) {
  let domates = domatesDoldur();
  kontrolEt(domates);
  let domatesSuyu = bastir(domates);
  ekle(domatesSuyu, bardak);
}

// ...

Bu fonksiyonları yeniden düzenlemek daha iyi bir yöntem olabilir.

ayranEkle(bardak);
domatesEkle(bardak);

function ayranEkle(kap) {
  for(let i = 0; i < 10; i++) {
    let damla = ayranDoldur();
    //...
  }
}

function addJuice(kap) {
  for(let t = 0; t < 3; t++) {
    let domates = domatesDoldur();
    //...
  }
}

Tekrardan söylemek gerekirse nelerin olup bittiğini yorum değil, fonksiyonun kendisi söylemeli.Ayrıca kod yapısı fonksiyonlar şeklinde ayrık olduğunda daha düzgün olur. Her fonksiyonun ne argüman aldığı ne geri döndürdüğü bellidir.

Gerçekte neyin olup bittiğini söyleyen yorumu tamamen çıkarmak olanaksızdır. Bazen karmaşık algorimalar olabilir. Bazen akıllıca yapılmış kısayollar olabilir. Fakat genel olarak kod basit ve kendi kendini açıklayıcı olmalı.

Ä°yi yorum

Peki, fonksiyonun ne yaptığını anlatan yorumlar kötü ise, hangi yorumlar iyi?

Mimariyi tanımla

Üst seviyede bileşenlere genel bakış, nasıl birbirleriyle iletişim kurdukları, farklı durumlarda akışın nasıl değişeceği gibi konular anlatılmalıdır. Kısaca kuş bakışı kodun ne yaptığını anlatmalısınız. Bununla ilgili şema diline UML bakabilirsiniz. Kesinlikle üstünde çalışılmaya değer.

Fonksiyon kullanımını dökümante etme

Fonksiyonu dökümante edebilmek için standart özel bir yazım vardırJSDoc. Fonksiyon: kullanım, parametreler, dönen değer.

Örneğin:

/**
 * X'in n'inci üssünü hesaplayıp geri döner.
 *
 * @param {number} x üssü bulunacak sayı.
 * @param {number} n üs değeri doğal sayı olmalı.
 * @return {number} x üssün hesaplanmış hali.
 */
function ushesapla(x, n) {
  ...
}

Bu yorumlar bize bu fonksiyonun amacının ne olduğunu koda bakmadan anlatır.

Bu arada WebStorm gibi editörler size JSDoc yazma konusunda yardımcı olur. Otomatik olarak kodu kontrol edebilir.

Ayrıca JSDoc 3 gibi araçlar doğrudan HTML formatında dökümantasyon yapmanızı sağlar. Daha fazla bilgiyi http://usejsdoc.org/ adresinden okuyabilirsiniz.

Neden bu yöntemle çözüldü?

Ne yazıldığı önemlidir. Fakat ne yazılmadığı nelerin olup bittiği hakkında belki daha önemlidir. Bu problem neden bu şekilde çözüldü? Size bunun cevabını kod veremez.

Eğer problemi çözmek için birçok yol varsa neden bu yolu seçtiniz? Özellikle cevabın açık olmadığı durumlarda bu soru önemli.

Böyle yorumların yapılmadığı durumlarda aşağıdakiler meydana gelebilir:

1. Siz ( veya arkadaşınız ) editörü açtığında, yazılan kodun vasat olduğunu görebilir düşünebilir.
2. Şöyle düşünebilirsiniz: “O zaman da ne salakmışım, şimdi akıllandım harikayim artık” ve kodu tekrar daha iyi ve doğru şekilde yazarsınız.
3. … Tekrar yazma isteği iyidir. Fakat “daha açık ve doğru” çözüm aslında eksiktir. Daha önce zaten en iyi şekilde yazmaya çalışmıştın. Bunu yaparken zaman harcadın ve şimdi bu süre çöpe gitti.

Çözümü açıklayan yorumlar gerçekten çok önemlidir. Geliştirmeyi doğru yoldan yapmanıza büyük katkı sağlar.

Eğer kodda nerede kullanıldığına veya özelliklerine dair ipuçları bulmak zor ise yorum yapmak gerçekten emeğe değerdir.

Özet

İyi programcının en önemli özelliklerinden biri yorumlarının varlığı, hatta yokluğudur.

İyi yorumlar kodun bakımının düzgün bir şekilde yapılmasını sağlar. Daha sonra geri dönüldüğünde her şeye daha etkin bir şekilde başlanır.

Bunları yorum olarak yazın:

• Genel mimari, ince detayına kadar deÄŸil sadece kuÅŸ bakışı
• Fonksiyon kullanımı.
• Önemli çözümler, özellikle çözüm çok açık deÄŸilse

Bunlar için yorum yazmayın:

• Kodun “nasıl çalıştığını”, “ne yaptığını” anlatmak için
• Sadece eÄŸer yorum yazmadan fonksiyon kendisini anlatamıyorsa bunları yazın.

Yorumlar ayrıca otomatik bir dökümantasyon oluşturmanızda yardımcı olur. Örneğin JsDoc3 aracı ile yorumlarınızdan HTML dökümantasyonu çıktısı alabilirsiniz. ( diğer formatları da destekler )